Chùa Thành (Diên Khánh Tự) – Ngôi cổ tự bề thế bên dòng Kỳ Cùng

📜 Lịch sử hình thành

Chùa Thành có tên chữ là Diên Khánh Tự. Ngôi chùa do nhân dân địa phương lập vào thế kỷ 15, dưới thời Lê sơ. Ban đầu chùa có tên Hương Lâm, nhưng do tọa lạc cạnh Đoàn thành nên được gọi là chùa Thành.

Năm 1796, dưới triều vua Cảnh Thịnh, chùa được dời về vị trí hiện nay bên bờ nam sông Kỳ Cùng và đổi tên thành Diên Khánh Tự (nghĩa là tích thiện để có nhiều phúc cho đời sau). Năm 1846, đời vua Thiệu Trị, chùa đổi tên thành Tuần Khánh Tự rồi sau lại khôi phục tên cũ.

Năm 1993, chùa Thành được xếp hạng Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp quốc gia. Ngày nay, chùa là Trụ sở của Ban Đại diện Phật giáo tỉnh Lạng Sơn.

🏯 Kiến trúc và vị trí

Chùa Thành tọa lạc tại số 3 đường Hùng Vương, phường Chi Lăng, thành phố Lạng Sơn. Chùa nằm nép mình bên bờ nam sông Kỳ Cùng, gần vị trí cầu Kỳ Cùng ngày nay.

Tam quan chùa được thiết kế theo lối kiến trúc cổ truyền, mang đậm phong cách Phật giáo Bắc Bộ. Không gian chùa cổ kính, bề thế nhưng không sờn cũ, mang lại cảm giác an yên cho du khách.

🙏 Điểm đến tâm linh

Chùa Thành không chỉ là nơi chiêm bái, cầu bình an mà còn là điểm du lịch tâm linh nổi tiếng thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Với bề dày lịch sử hơn 600 năm, ngôi chùa là chứng nhân của nhiều biến cố thăng trầm vùng biên ải xứ Lạng.

 Nhắc đến Lạng Sơn, người ta thường nghĩ ngay đến những nẻo đường đèo quanh co hay món vịt quay nổi tiếng. Nhưng với tôi, mảnh đất biên cương này còn ẩn chứa một viên ngọc thô kỳ diệu khác: chùa Tam Thanh – nơi mà kiến tạo của thiên nhiên và bàn tay con người hòa quyện vào nhau một cách hoàn hảo.

🏯 Không chỉ là một ngôi chùa, mà là một tuyệt tác trong hang động

Điểm khác biệt đầu tiên khiến tôi ấn tượng là chùa Tam Thanh không được xây dựng theo lối kiến trúc truyền thống thông thường. Toàn bộ ngôi chùa nằm trọn vẹn bên trong một hang động đá vôi tự nhiên, thuộc dãy núi phía Tây Bắc thành phố Lạng Sơn.

Để vào được chùa, du khách phải vượt qua 30 bậc đá được người xưa đục đẽo ngay trên sườn núi. Cảm giác khi bước từng bậc dưới những tán cây cổ thụ rợp bóng khiến không gian trở nên tĩnh lặng và thiêng liêng hơn bao giờ hết. Càng tiến sâu vào trong, vẻ đẹp hoang sơ của nhũ đá với muôn hình vạn trạng hiện ra, có chỗ như cánh chuồn, có chỗ lại như hình con voi phục.

⏳ Dấu ấn thời gian qua những di vật cổ

Theo các tư liệu sử học, chùa Tam Thanh đã có từ thời nhà Lê. Tấm bia cổ nhất còn lưu giữ tại đây là bia “Trùng tu Thanh Thiền động”, được tạo tác vào năm Vĩnh Trị thứ 2 (1677). Bên cạnh đó, vách động còn khắc bài thơ của danh nhân Ngô Thì Sỹ - người có công phát hiện và tôn tạo nhiều danh thắng xứ Lạng, trong đó có động Tam Thanh.

🙏 Điểm nhấn tâm linh và bức tượng Phật A Di Đà cổ

Trong không gian chùa, hệ thống thờ tự được bài trí theo kiểu "tiền Phật hậu Thánh", tạo nên một sự hài hòa giữa Phật giáo và tín ngưỡng thờ Mẫu.

Điểm nhấn đặc biệt nhất, cũng là báu vật của nơi đây, chính là bức phù điêu Phật A Di Đà được tạc nổi trực tiếp vào vách đá. Pho tượng cao tới 202cm, mang phong cách nghệ thuật thời Lê - Mạc (thế kỷ 16-17). Đứng trước pho tượng cổ kính, trong không gian tĩnh mịch của hang động, tôi cảm nhận được một sự bình an khó tả.

💧 Hành trình khám phá phía sau hang động

Không dừng lại ở không gian thờ tự, xuyên sâu hơn vào trong lòng núi, du khách sẽ bắt gặp hồ Âm Ty (hay hồ Cảnh) – một hồ nước nhỏ với làn nước trong xanh, mát lạnh quanh năm. Toàn bộ lòng động dài khoảng 50 mét, xuyên từ cửa trước ra cửa sau, với hệ thống nhũ đá lung linh dưới ánh đèn.

📌 Lời kết

Chùa Tam Thanh không chỉ là một điểm đến tâm linh, mà còn là một tuyệt tác nghệ thuật và thiên nhiên hiếm có. Nếu có dịp ghé thăm Lạng Sơn, tôi tin rằng hành trình chinh phục 30 bậc thang đá để bước vào “Đệ nhất bát cảnh” này sẽ là một trải nghiệm khó quên đối với bất kỳ ai.

Bạn đã từng đến chùa Tam Thanh chưa? Cảm nhận của bạn về ngôi chùa độc đáo này thế nào? Hãy chia sẻ cùng tôi nhé! 😊

 ok